Menu
Innoveren met gebundelde kennis en krachten

Innoveren met gebundelde kennis en krachten

Gezocht: innovatieve en toekomstgerichte visies op de Nederlandse woonwijken, die antwoord geven op de vergrijzing en de veranderingen in de zorg en ondersteuning; nieuwe ideeën die een impuls geven aan de ruimtelijke vernieuwing van de wijken.

Met deze oproep werd maanden geleden de prijsvraag Who Cares uitgerold. De initiatiefnemers nodigden innovatieve denkers en doeners uit om deel te nemen in een multidisciplinair team. Van ruimtelijk ontwerpers, zorgprofessionals en ondernemers tot maatschappelijke organisaties en bewonerscollectieven. Een uitnodiging die Marieke Cloosterman van Robuust – in samenwerking met architecte Hélène Houben en Hanna Smeets, medewerker mobiliteit bij de provincie Limburg - beantwoordde met een inzending voor een wijk in Sittard-Geleen. Inmiddels zijn ook Vera Hetem en Jeroen Verbeek aangesloten van bureau Verbeek (landschapsarchitecten). Als team presenteerden zij de Living Apart Together hoeve.

De Living Apart Together hoeve is een woonconcept voor de wijken Geleen Zuid en Kluis, waar behoefte is aan zorggeschikte woningen. De hoeve is een woonhofje, geïnspireerd op het klassiek woonhofje voor ‘ouden van dagen’ en de authentieke Limburgse carré-hoeve. De individuele woningen liggen rondom een collectief hof met moestuintjes en terrasjes. Hoewel inwoners er zelfstandig wonen, stimuleert de woonomgeving de betrokkenheid met elkaar.

PRIJSVRAAG-who-cares-1_YXJfNTAweDQ2MV9kX2pwZ18vX2Fzc2V0L19wdWJsaWM_df290557.jpg

Naast het hofje nodigt de woonomgeving inwoners uit om zelf of samen boodschappen te doen, zelfstandig een bezoek aan de dokter te brengen of ergens een kopje koffie te drinken. Beweging, contact en zelfredzaamheid die bijdragen aan een positieve gezondheid. Naast een zorggeschikte woning is daarom de bereikbaarheid van voorzieningen en het sociale netwerk nodig om lang en gezond in de vertrouwde omgeving te blijven wonen! Dit geven we vorm door een rondgaand circuit in de wijk, lopend te bereiken vanuit huizen en (zorg)voorzieningen.

Samenwerking is grootste winst
De inzending van de Living Apart Together hoeve is doorgedrongen tot de finaleronde van Who Cares. Toch is de grootste winst voor Marieke al binnen: “Voor mij ligt de meerwaarde in de mogelijkheid om samen te werken met partijen die je normaal gesproken niet direct spreekt. Vaak praten we binnen de zorg over samen optrekken met andere gebieden, maar blijft het bij woorden omdat die werelden dit beperken met eigen regels en prioriteiten. Nu hadden we aanleiding om het gewoon te doen. Om samen te dromen en te ervaren welke mogelijkheden en onmogelijkheden je tegenkomt met elkaar. Erg verfrissend, want je kent elkaars wereld niet en daardoor doe je al heel snel nieuwe kennis en inzichten op.”

Je kent elkaars wereld niet, dus je doet al heel snel nieuwe inzichten op.

Onbekenden met een gemeenschappelijk belang
“Elk vraagstuk heeft meerdere kanten. Zeker onderwerpen zoals wonen en zorg. Daarmee raak je zóveel leefgebieden die direct of indirect invloed hebben op elkaar. En om een duurzame oplossing te ontwikkelen - zoals het hofje in verbinding met de (zorg)voorzieningen in de wijk - is het noodzakelijk om al deze gebieden te betrekken. Want je hebt een gemeenschappelijke ambitie, maar tegelijkertijd ook veel tegenstrijdige belangen waar je samen uit moet komen.”

“Keuzes die de architect, woningbouw of gemeente maken, stroken niet per definitie met de wens van de inwoner of de organisatiegraad van de zorg. En het project slaagt alleen als je weet wat alle wensen, belangen en pijnpunten van de betrokken partijen zijn. Daarom hebben we de woningbouw, zorginstellingen en burgers ook bevraagd bij onze uitwerking. We willen een inzending doen die aansluit bij een droom, maar toch ook realistisch is. Het gaat uiteindelijk toch echt om iets wat in de samenleving moet gebeuren.”

De succesvolste weg is niet de eenvoudigste
“Door samen op te trekken, is de kans op succes het grootst, maar je kiest daarmee niet voor de eenvoudigste weg. Dit project bevestigde voor mij eens te meer dat we te veel in onze eigen hokjes werken. Over je grens heen kijken, dwingt je om anders samen te werken en om naar je eigen hokje te kijken. Want elk werkgebied heeft zijn eigen cultuur, mentaliteit en taal. En daar loop je vroeg of laat tegenaan in de samenwerking. Sommige termen hebben een volstrekt andere lading of zelfs betekenis binnen verschillende gebieden. Wat is bijvoorbeeld de definitie van een zorggeschikte woning vanuit de bouw of de burger? Wat zijn de kaders van zware zorg en waar houdt ondersteuning op? Die verschillen moet je benoemen, anders dwaal je af en praat je naast elkaar in plaats van met elkaar. En dan verliest de samenwerking al snel zijn energie.”

Dit project bevestigde voor mij dat we te veel in hokjes werken.

De kracht van samen
“Of we gaan winnen met ons hofje en het wandelcircuit? Dat zou heel mooi zijn natuurlijk. Maar wat ik nog mooier zou vinden, is als de beste mogelijkheden van alle deelnemers worden benut. Er zijn vijf teams van verschillende disciplines in de race voor Sittard-Geleen. Als ik zie welke inzichten wij al opgedaan hebben, dan verwacht ik dat we met z’n allen nog veel meer kunnen bereiken. Ons ontwerp is daarbij ook flexibel en kan aansluiten bij anderen ideeën. Stel dat we de kracht van elk idee benutten en nieuwe verbindingen gaan leggen … dat zou wel eens een hele mooie uitkomst kunnen opleveren.”

Op 26 oktober, tijdens de Dutch Design Week 2017 in Eindhoven worden de winnaars van de prijsvraag Who Cares bekendgemaakt. Tijdens deze week worden bovendien alle plannen tentoongesteld tijdens de DDW.  
Publicatiedatum: 13 september 2017
Terug