Menu
Anderhalvelijnscentra: veranderde zorg?

Anderhalvelijnscentra: veranderde zorg?

De zorg moet veranderen. Meer samenwerking in de zorg. Lijnloos samenwerken over de domeinen heen. We vinden met elkaar dat het zo echt niet langer kan in de zorg. Maar wat kan er dan niet langer zo? De financiering? Het tellen in minuten? Willen we meer aandacht voor de mens, de holistische gedachte? Als we het hebben over meer samenwerking tussen de eerste en tweede lijn, lijkt de meest legitieme reden misschien wel de druk op de houdbaarheid van ons zorgstelsel. Er is een financiële noodzaak om de kosten van de dure tweedelijnszorg te beteugelen. Substitutie is een van de antwoorden op dit vraagstuk.

Blog: Sandra de Loos

Samenwerking tussen eerste- en tweedelijnszorg kent vele vormen. Denk aan een informeel samenwerkingsverband tussen fysiotherapeuten in en buiten het ziekenhuis of het revalidatiecentrum. Of aan eerstelijnsketenzorg en supergestructureerde anderhalvelijnscentra. Daar leveren medisch specialisten buiten het ziekenhuis, soms in de huisartsenpraktijk, consulten zonder tweedelijns apparatuur en ondersteuning. Van complexe zorg in de ziekenhuizen naar eenvoudige zorg door de huisarts of in een anderhalvelijnscentrum.

Perspectief van zorg echt anders door anderhalvelijnscentra?

Anderhalvelijnscentra vinden hun plaats in buitenpoli’s, stadspoli’s, in ziekenhuizen of soms in een nieuw opgezet gebouw. De medisch specialist is aanwezig. Hij houdt spreekuur voor de patiënt uit de huisartsenpraktijk. Op een andere plek dan het ziekenhuis, met een andere bril op en zonder witte jas. De patiënt is op consultbasis bij de huisarts doorgestuurd naar het anderhalvelijnscentrum voor een korte specialistische kijk op de klacht. Zonder alle ziekenhuisdiagnostiek en apparatuur bekijkt de medisch specialist de patiënt en formuleert een behandeladvies voor de huisarts. De patiënt gaat terug naar de eerste lijn. De grote vraag is: verandert deze vorm van substitutie ook echt iets aan het perspectief van zorg of organiseren we alleen de financiële stroom anders?

Eerste resultaten te marginaal

De eerste resultaten van anderhalvelijnscentra laten zien dat het aantal verwijzingen naar het ziekenhuis inderdaad is afgenomen. Ook bevordert deze manier van werken de samenwerking tussen huisarts en specialist en is de patiënt tevreden. De patiënt ziet nog steeds een specialist, weliswaar op een andere plek dan de poli, maar nog steeds in een ziekenhuissetting, meestal niet dicht bij huis. Het perspectief van de huisarts wordt niet verrijkt; de leermomenten voor zowel huisarts als medisch specialist zijn op deze wijze niet tot nauwelijks aanwezig. Het behandeladvies of de overdracht vindt vaak niet face to face plaats, maar per digitaal verkeer. Naar mijn mening zijn de meeste voorbeelden van anderhalvelijnscentra op dit moment dan ook nog geen veranderde zorg, maar enkel een andere vorm van organisatie van de financiële stroom.

PlusPunt MC bewijst tegendeel

Dat wil natuurlijk niet zeggen dat het niet kan! Zo is het PlusPunt MC in Zuid-Limburg (programma MijnZorg) een voorbeeld waar zowel zorg als de financiële stromen veranderen. Bij het PlusPunt zijn door goede samenwerking en een gedegen starttraject huisartsen en medisch specialisten optimaal betrokken in de transformatie van de zorg. Ook de financiële stroom is daadwerkelijk anders geworden. Door zowel de harde kanten van de zorg te veranderen (de transformatie van structuur) als ook oog te hebben voor de culturele aspecten van samenwerking en organisaties (de transitie in het gedrag) lukt het PlusPunt MC om noodzakelijke substitutie voor alle partijen uitvoerbaar te maken. Meer informatie over het PlusPunt MC leest u in het interview met Robuustcollega en programmamanager MijnZorg Vera Op den Drink.

Publicatiedatum: 12 april 2016
Categorie: Substitutie
Terug