Menu
Samenwerking eerste en tweede lijn: nog een wereld te winnen

Samenwerking eerste en tweede lijn: nog een wereld te winnen

“Natuurlijk kunt u de behandeling nu verder bij uw huisarts voortzetten, maar het hoeft niet hoor!” Ik heb een vertrouwensband opgebouwd met mijn longarts en voel mij daardoor meer op mijn gemak bij hem dan bij mijn huisarts, maar ik heb gewetensbezwaar om de overstap niet te maken. Als programmamanager van een gezondheidsprogramma, waarbij partijen initiatieven nemen om de kwaliteit van zorg te verbeteren en de zorgkosten te verlagen, erken ik het belang van samenwerking tussen en substitutie binnen de eerste en tweede lijn als geen ander. Het terugverwijzen van patiënten met een stabiele ziektelast van het ziekenhuis naar de huisarts, om daarmee een betere en goedkopere gezondheidszorg te realiseren, is één van de doelen van ons programma. Mijn longarts begrijpt mijn situatie. We beslissen dat ik de overstap maak. “Maar u kunt altijd terugkomen”, vult hij aan. Blog: Peggy Goris

Het is juni 2014 als ik dit gesprek voer. Met een blaastest, polikliniek bezoek aan de longarts, puffers, hooikoortspillen en neusspray maak ik als ‘patiënt’ met chronische astmatische bronchitis het eigen risico ieder jaar ruimschoots vol. Ik sport veel, mijn conditie is goed. Ik kan in het voorjaar, zelfs bij hooikoortscode oranje, hoest- en proestvrij fietsen. Mijn aandoening is onder controle. Mijn jaarlijkse ‘APK’ geeft vooral inzicht in een (klein) sprongetje vooruit of achteruit. Maar waarom ben ik dan onder behandeling van een specialist? Kan het beoordelen van de uitkomst van de jaarlijkse blaastest en het voorschrijven van de medicijnen ook door de huisarts gebeuren?

Creatieve oplossingen

Ik vind het belangrijk dat partijen in de zorg steeds nadenken over het verbeteren van de kwaliteit van zorg, het verlagen van de kosten en het bevorderen van gezondheid. Juist in de samenwerking tussen huisarts en specialist kunnen creatievere oplossingen worden bedacht, waarbij de competenties van de huisarts en specialist aanvullend op elkaar zijn. De specialist kan bijvoorbeeld meekijken bij het stellen van een diagnose en het geven van een behandeladvies aan de huisarts. Dit voorkomt onnodige doorverwijzingen van patiënten naar het ziekenhuis. De samenwerking tussen huisarts en specialist bevordert de dialoog, draagt bij aan deskundigheidsbevordering en kwaliteit van zorg.

Verwachte oproep

In juni 2015 is het tijd voor mijn jaarlijkse blaastest. Als de door mij verwachte oproep uitblijft, besluit ik zelf naar de huisartspraktijk te bellen. Ik krijg de assistent aan de lijn. “Even zoeken… hier ligt inderdaad een brief van de specialist. U bent terugverwezen, zie ik. Maar over het vervolgbeleid kan ik niets vinden.” Verbaasd reageer ik: “Ik verwacht een oproep voor mijn jaarlijkse beoordeling van mijn longfunctie en dat de continuïteit van mijn medicijnen wordt ingepland. Maar als ik het goed begrijp, zou ik deze oproep dus nooit hebben ontvangen, als ik zelf geen contact had opgenomen.” De assistent blijft even stil. “Ik laat de praktijkondersteuner contact met u opnemen.”

Planning en overdracht

De praktijkondersteuner belt mij, ik leg de situatie uit en doe mijn verhaal opnieuw. “Ik stuur u de vragenlijsten”, reageert zij. “Mijn dossier is bekend bij de medisch specialist”, vertel ik, “heeft er een overdracht plaatsgevonden?” Praktijkondersteuner: “Nee, u komt bij ons in de zorgstraat en krijgt twee keer per jaar een blaastest.” Wat is een zorgstraat? Vraag ik mij af. “Ik wil één keer per jaar een blaastest, zoals ik de afgelopen jaren ook heb gehad. Het lijkt mij niet nodig om meer zorgkosten te gaan maken.” Ze stemt in. Een paar dagen later ontvang ik een brief met een datumvoorstel waarop ik niet kan. 

Gefrustreerd denk ik na over het proces. De moeite om een afspraak te regelen, de gebrekkige informatieoverdracht, een aparte afspraak voor functieonderzoek bij een diagnostisch centrum – met beoordeling van een medisch specialist op de achtergrond – en de moeizame opvolging. Hoewel ik niet twijfel aan de professionaliteit en goede wil van mijn huisartsenpraktijk, verlang ik al snel terug naar die simpele one-stop-shop afspraak bij mijn longarts. Ook als ‘gewone’ patiënt zou ik nu toch echt mijn vraagtekens zetten of deze werkwijze in de eerste lijn goedkoper is dan dat ene bezoek aan het ziekenhuis?

Ontwikkelingen bij Slimmer met Zorg

Mijn blik op deze ontwikkelingen is door mijn functie als programmamanager kritischer geworden. Voor mij is duidelijk dat effectieve substitutie staat of valt bij goede samenwerking en communicatie tussen alle betrokken partijen. Dat moet toch met elkaar te realiseren zijn? 
Bij Slimmer met Zorg zijn in het project Eerstelijnplus de eerste 200 patiënten terugverwezen van de medisch specialist  naar de huisartspraktijk. De komende periode wordt gemeten wat de ervaren kwaliteit en patiënttevredenheid is. Met grote belangstelling kijk ik uit naar de resultaten, maar ook met goede moed. Want waar ik ben terugverwezen op mijn eigen initiatief, ligt bij Slimmer met Zorg een gedegen plan ten grondslag. Met niet alleen goede wil van de betrokkenen, maar ook sterke nadruk op samenwerking en communicatie.

Publicatiedatum: 12 april 2016
Categorie: Substitutie
Terug