Menu
Betere zorg als co-creatie van gemeente, zorgaanbieders én inwoners

Betere zorg als co-creatie van gemeente, zorgaanbieders én inwoners

In de Osse wijk Ruwaard werken gemeente, zorg-, welzijnsorganisaties en woningcorporatie aan een gedeelde droom: Ruwaard moet een vitale wijk zijn waar inwoners tegen lagere kosten een betere (positieve) gezondheid ervaren. Een droom die op unieke wijze werkelijkheid wordt, dankzij een directe betrokkenheid van wijkbewoners in de wijkgerichte, integrale samenwerking en bekostiging van wonen, welzijn en zorg. Bart Bakker (kwartiermaker), Jord Neuteboom (transitiecoach) en Susanne Smits (programmamanager vanuit Robuust) delen hun ervaringen en aanpak.

In 2015 werd de kiem gelegd voor de gezamenlijke droom. Bevlogen bestuurders van BrabantWonen, BrabantZorg, gemeente Oss, GGD, GGZ Oost-Brabant, Interzorg, Ons Welzijn, Pantein en UniK formuleerden toen de gezamenlijke ambitie om slimmere zorg te organiseren in Proeftuin Ruwaard. 

Susanne: “Het realiseren van onze ambitie vraagt om een fundamentele gedragsverandering van alle betrokkenen. Van wijkbewoners, professionals en management tot bestuurders en financiers. Zij moeten anders denken, doen en organiseren. De veranderkundige aanpak die we hebben gekozen, is die van actie-leren op basis van casuïstiek. We gaan aan de slag met bestaande individuele én collectieve (zorg)vragen van wijkbewoners, waarbij zij zelf actief meedenken over het eigen en het collectieve belang. De bewoners hebben dus een actieve rol in onze aanpak. We hebben een creatieve werkwijze ontwikkeld, waarbij we denken en handelen over de grenzen van organisaties heen en waarbij tijd, structuren en processen geen belemmeringen zijn.”

        

Nieuwe werkwijze: proeftuin casuïstiek-aanpak
“Elke casus start met een gesprek waarbij de wijkbewoner en betrokken zorgverleners samen aan tafel gaan”, legt Bart uit. “De professional stelt drie vragen aan de inwoner: ‘Wat wilt u? Wat kunt u zelf? En op welke manier heeft u hulp van anderen nodig?’ Drie eenvoudige vragen die een andere manier van denken en werken vragen van de professional.” 

Ruwaard bedenkt geen oplossingen in bestaande structuren en systemen, maar zorgt dat oplossingen van inwoners en professionals gerealiseerd worden.

Dankzij de vragen luistert de professional beter naar de bewoner, met als doel dat er betere gezondheid én goedkopere zorg worden gerealiseerd. Bart: “Oplossingen worden niet bedacht achter een bureau, maar komen van de cliënt en van bevlogen professionals. Systemen vergemakkelijken het werk als ze richting en houvast geven. Maar als het systeem en de leefwereld niet op elkaar zijn afgestemd, heeft het een averechts effect. Dan is het systeem leidend en niet de oplossing voor de cliënt. Kortom: de professional wordt dan uitvoerder. Daarom bedenkt Proeftuin Ruwaard geen oplossingen, maar zorgt het dat de oplossingen van de wijkbewoner(s) en professionals gerealiseerd worden.”

Ook collectieve oplossingen
Naast de individuele hulpvragen, worden er in Ruwaard ook vergelijkbare collectieve vragen opgepakt. Het eerste resultaat hiervan is het ‘Huis van de Wijk’ dat afgelopen december haar deuren opende. Hiervoor stelde de gemeente de oude school aan de Coornhertstraat ter beschikking. Bart: “In het Huis van de Wijk kan iedereen terecht en het beheer en de activiteiten worden volledig door wijkbewoners georganiseerd. Enkele professionals kijken op de achtergrond mee en ondersteunen waar nodig. De volgende collectieve casussen zijn al in beeld, namelijk ‘doorstroom van intramuraal naar zelfstandig wonen’, ‘dagbesteding nieuwe stijl’ en ‘onderlinge afstemming van wijkverpleegkundige capaciteit in de wijk’.”



De lessen van proeftuin Ruwaard
“Het mooie van de casussen is dat we direct en samen met de burger resultaten boeken”, merkt Susanne op. ”En minstens zo belangrijk is dat iedereen leert van de aanpak en van de innovatieve oplossingen: wat levert het op voor de wijkbewoners? Wat werkt, wat niet en waarom? Om de nieuwe werkwijze te verankeren, bouwen we reflectietijd en -ruimte in tijdens proeftuin-leersessies. Hierin kijken we samen wat helpt of juist belemmert bij het anders denken en doen. Deze sessies zijn belangrijke bijeenkomsten voor de proeftuin. Want hier ontstaat de energie om het met elkaar echt anders te willen inrichten en samen stappen te maken. Zo worden er op allerlei terreinen lessen geleerd binnen proeftuin Ruwaard.”

Van stilstand naar actie
De professionals zijn enthousiast over de proeftuinaanpak. Ze geven aan dat het contact met cliënten op deze manier goed werkt en leidt tot hele simpele, maar waardevolle oplossingen. Ook zien ze dat er nu actie ontstaat, terwijl het continu aanbieden van standaardzorg leidde tot stilstand. Bovendien wordt teruggekoppeld dat het enthousiasme over de aanpak ertoe leidt dat binnen de organisaties ook voor andere casussen wordt gewerkt vanuit de proeftuingedachte en dat dit leidt tot betere oplossingen.

We hebben nu 40 casussen die bewijzen dat integraal werken vanuit de behoefte echt werkt. 

“Dat onze aanpak werkt, zien we terug in de analyse van de effecten”, aldus Susanne. We hebben inmiddels 40  casussen die aantonen dat integraal werken vanuit de behoefte van de inwoner - preventief en wederkerig - effect heeft. Het welbevinden van de wijkbewoner stijgt en de maatschappelijke kosten dalen. Wat ook blijkt, is dat bestaande structuren en systemen belemmerend kunnen werken. De uitdaging is om binnen alle betrokken organisaties een kanteling te maken naar écht handelen vanuit het perspectief van de wijkbewoner en zijn behoeften.”

En nu? Winst aantonen op grotere schaal
Volgens Jord is het de kunst om de opgedane lessen goed te vertalen naar daadwerkelijke veranderingen. Zowel binnen als tussen de organisaties die hierin een rol hebben. “Landelijke spelers, zoals de zorgverzekeraars, de zorgkantoren en het Ministerie van VWS moeten hierin meebewegen. Zij moeten de proeftuinpartners de ruimte geven om integraal werken mogelijk te maken. En de hindernissen in financiering en regelgeving zouden afgebroken moeten worden, als blijkt dat deze innovatieve werkwijze leidt tot gezondheidswinst en ook vanuit financieel perspectief gunstig is. Dat gaan we dit jaar op grotere schaal aantonen.”

Publicatiedatum: 7 maart 2017
Categorie: Proeftuinen
Terug